Ocena: 1.5 / 7 głosów

O czym informuje sąd

Sądy muszą być bezstronne. To oznacza, że nie mogą pomagać stronom prowadzić proces. Sedzia nie może w trakcie procesu podpowiadac stronom, co mają robić, jakie czynności procesowe podejmować - mogą je wskazać tylko ogólnie, a nie mogą podpowiadać, jak te czynności wykonywać.

Niemniej sąd ma obowiązek pouczyć stronę o środkach zaskarżenia, w razie zakończenia postępowania i o zasadach ich wnoszenia. Często jednak takie pouczenie jest zawodne, ponieważ strona rozemocjonowana procesem, najczęściej nie zapamiętuje tego, co sąd do niej mówił po ogłoszeniu orzeczenia.

Niestety pouczenia wydawane w trakcie rozprawy są ustne, a nie pisemne. Natomiast terminy rozpoczynają swój bieg właśnie od dnia ogłoszenia orzeczenia. Tylko w niektórych sytuacjach bieg terminu rozpoczyna się od doręczenia orzeczenia stronie, np. w razie doręczenia nakazu zapłaty, lub wyroku z uzasadnieniem, ale pod warunkiem, że strona o to uzasadnienie wystąpiła.

Sąd zawsze ma obowiązek wpisać wzmiankę o pouczeniu do protokołu. Nawet jeśli pouczenie sądu będzie zawierało błędy - na przykład zły termin, to i tak strona musi prawidłowo swoje czynności procesowe wykonywać. Błąd w pouczeniu sądu możę tylko być dla strony podstawą do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Sądy w ogóle nie odpowiadają za swoje pouczenia, nawet dyscyplinarnie. Dlatego nawet, jeśli otrzymamy pouczenie ustne lub pisemne z sądu o terminie lub sposobie złożenia środka zaskarżenia, to i tak warto sprawdzić na własną rękę w przepisach zasady składania tego środka.

Równocześnie z doręczeniem pozwu i wezwania na pierwszą rozprawę w sprawie cywilnej sąd poucza pozwanego o:
1) czynnościach procesowych, które może lub powinien podjąć, jeśli nie uznaje żądania pozwu w całości lub w części, w szczególności o możliwości lub obowiązku wniesienia odpowiedzi na pozew, w tym o obowiązujących w tym zakresie wymaganiach co do terminu i formy, lub przedstawienia swoich wniosków, twierdzeń i dowodów na rozprawie;
2) skutkach niepodjęcia takich czynności, w szczególności o możliwości wydania przez sąd wyroku zaocznego i warunkach jego wykonalności oraz obciążenia pozwanego kosztami postępowania;
3) możliwości ustanowienia przez pozwanego pełnomocnika procesowego i braku obowiązkowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Poza tym w razie uzasadnionej potrzeby przewodniczący może udzielić stronom niezbędnych pouczeń, a stosownie do okoliczności zwraca uwagę na celowość
ustanowienia pełnomocnika procesowego. Sąd ma także pouczyć stronę działającą bez zawodowego pełnomocnika o tym, że:

1. Strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej.

2. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

3. Sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.

4. Nie wymagają dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości.

5. Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.

Natomiast w sprawach karnych sąd poucza o następujących:

1. Po odczytaniu aktu oskarżenia przewodniczący poucza oskarżonego o prawie składania wyjaśnień, odmowy wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania, po czym pyta go, czy przyznaje się do zarzucanego mu czynu oraz czy chce złożyć wyjaśnienia i jakie.
2. Po przesłuchaniu oskarżonego przewodniczący poucza go o prawie zadawania pytań osobom przesłuchiwanym oraz składania wyjaśnień co do każdego dowodu.

FORUM